Een algemeen bekend feit is dat de leukste gesprekken in Mexico worden gevoerd met taxichauffeurs. Ik kan dat bevestigen. Het zijn vaak de oudere taxichauffeurs die graag een praatje maken en niet schromen om lokale en nationale politici spreekwoordelijk af te branden met een ongeëvenaarde passie. Vooral de taxichauffeurs die je van de straat plukt staan garant voor een interessant gesprek of, iets waarschijnlijker, een behoorlijk negatief politiek monoloog. Ze staan in schril contrast met de uberchauffeurs wier stijve en stille professionaliteit bleekjes afsteekt tegen de ongedwongen mexicaniteit van de gemiddelde taxichauffeur.

Combichauffeurs, bestuurders van kleine busjes met vaste routes die af en aan rijden in Morelia, doen niet onder voor taxichauffeurs. Op een dag dat ik er één aanhield om naar het busstation te gaan, besloot ik eens om naast de chauffeur plaats te nemen. De mensen achterin zaten en stonden al aardig opgepropt.

Terwijl de één na de andere passagier binnen stapte met een kind of boodschappen onder de arm en de enige vrije hand aan de reling moet zien te hangen, kreeg de jonge chauffeur al vrij snel zin in een cultureel gesprek. Dit was op zich opmerkelijk, aangezien jonge bestuurders normaal gesproken een stuk minder ongedwongen zijn dan hun oudere collega’s.

Hij opende met de weinig originele maar razend populaire vraag:

‘Ben je wel Mexicaans?’

‘Toen je binnenstapte zag ik meteen dat je niet van hier bent. Vanwege je uiterlijk en je accent’. Met een tevreden blik over zijn juiste waarneming glinsterde hij, alsof hij net de ontdekking van de hemel had gedaan. Net daarvoor had hij bijna een paar voetgangers om zeep geholpen, dus ik vond de transformatie verrassend.

Hoewel ik geïnteresseerd was in de zoveelste staking waardoor de verkeersader in Morelia al een paar dagen gedeeltelijk was afgesloten, was hij vastberaden om zijn vergelijkend cultureel onderzoek af te maken:

‘Wat is er anders in Nederland?’

‘Hoezo woon je in Mexico?’

‘Waar ga je nu heen?’

‘En ga je alleen?’

‘Hoe vaak zie je je familie?’

‘Wanneer zie je je vriend weer?’

De meest hilarische en onverwachtse vraag bewaarde hij tot het laatst toen de combi al een stuk leger was (en niemand meer aan de reling hoefde te hangen).

‘Wat vind je van de vrouwen in Mexico in vergelijking met die van Nederland?’

Daar werd ik even stil van. Maar ik mocht eerlijk zijn van de chauffeur. Mijn diplomatieke antwoord dat in elk land mooie en leuke en minder mooie en minder leuke vrouwen rondlopen, was niet het antwoord waar hij op had gehoopt.

‘Ja natuurlijk. Maar waar zijn ze mooier?’

Met de achterbank vol met Mexicaanse zwijgende vrouwen die het gesprek ongetwijfeld aan het volgen waren, durfde ik niet verder in te gaan op zijn vraag. Dat hoefde ook niet, want hij had zijn antwoord op zijn eigen vraag natuurlijk al klaar: ‘Mexicaanse vrouwen zijn erg veranderd in de afgelopen tien jaar. Ze hadden ooit normen en waarden maar nu niet meer. Is dat ook zo in Nederland?’

‘Ja, ze zijn wel erg liberaal’, wist ik nog mee te delen, waarmee ik mezelf indirect uitsloot van de groep liberale Nederlandse vrouwen om een serieus gesprek over het thema te voorkomen. Met een glimlach stapte ik uit.

Het loont om in de bijrijdersstoel te gaan zitten. De ongedwongen mexicaniteit van Mexicanen, wat natuurlijk eigenlijk een pleonasme is, is een welkome bron van inspiratie!