De decembermaand in Mexico is een domino van feest en overconsumptie. Na het startsein op 12 december, de dag dat de heilige Mexicaanse maagd Guadalupe wordt geëerd, valt de eerste dominosteen om en zit er niets anders op dan jezelf mee te laten deinen in het feestgedruis en zo min mogelijk weerstand te bieden. De feesttrein stopt een maand later met Driekoningen op 7 januari en sluit af met het eten van een veel te zoete (maar o zo lekkere) broodkrans, gevuld met nog zoetere gekonfijte vruchten en plastic mini Jezus babietjes. De warme chocolademelk dient als doopmiddel voor het brood. De rekening voor deze eerste feestmaand in Mexico mocht ik bij mijn tandarts afrekenen.

In veel landen staat de decembermaand natuurlijk in het teken van te veel eten, drinken en samenzijn met familie. Mexico doet daar nog een schepje bovenop. Kerst én oud&nieuw wordt met familie gevierd. Kerst met de ene familie en oud&nieuw met de schoonfamilie. En voor de internationale koppels geldt dat beide feestdagen met dezelfde familie worden doorgebracht. Je moet een erg goede reden hebben – in mijn schoonfamilie althans – om deze feestdagen met vrienden te vieren. Dus vierden wij beide feestdagen in familiekring. Wat in mijn geval heel leuk is. Toch is het in een land waar familie het allerbelangrijkste is, en zeker in de maand december, haast verstikkend voor een Nederlandse die gewend is aan de Westerse familiegang van zaken.

De vierdaagse meditatiecursus die op de 24ste eindigde, was een geweldige voorbereiding op de drukte die ons te wachten stond. De overgang was bijna net zo groot als vorig jaar. Toen gingen we na een tiendaagse cursus meteen door naar Mexico stad, om ons in de metro een weg te banen naar de luchthaven. Ditmaal hoefden we alleen maar om één uur ‘s middags in Morelia te zijn om een mis bij te wonen. De 24ste werd namelijk niet alleen de geboorte van het kindeke gevierd, maar ook het 40-jarig huwelijk van mijn schoonouders. Na een prachtige autorit door bossen en heuvellandschap en na een razendsnelle douche thuis, kwamen we welgeteld 40 minuten te laat bij de kerk aan. We waren net op tijd voor de zegening van de priester, die een half uur later was begonnen met zijn dienst opdat de vierde stoel achter het echtpaar nog gevuld zou worden. Gelukkig werd mijn schoonmoeder uiteindelijk beloond met een glimp van haar jongste zoon. Ook waren we op tijd voor het optreden van het mannenkoor, dat bestond uit vijf neven en werd geleid door de reiligieuze tante. Ze is een (gepensioneerde) non die sinds haar uittreden van het klooster de rechterhand van de priester is. Ze maakt lange dagen in de kerk als sociaal werkster en uitstekende zangeres en pianiste. Het familiekoor bracht, naast de bonte kerststal met knipperende lichtjes en fluoriserende kerstballen, opvallend goed een aantal kerstliederen ten gehore, zeker als je je bedenkt dat ze niet hadden gerepeteerd.

Hoe belangrijk de kerk en een mis ook is voor de (oudere generatie van de pak ‘m beet) honderdkoppige familie, de echte pachanga begint pas bij de maaltijd. Deze feesten met muziek en dans worden bijna altijd in een gehuurde buitenruimte gehouden. Ook deze. Helaas zijn veel van die ruimtes opvallend ongezellig, maar praktisch is het wel. Het opblaaskasteel staat steevast klaar voor het grut (en voor sommige onvolwassen volwassenen waar ik ook onder val). De tafels staan klaar voor de tientallen familieleden en de paar vrienden, die niet allemaal tijdens de mis waren gespot trouwens. Het geheel was compleet met een live band die op één meter afstand allerlei cumbia en andere typische Mexicaanse nummers in ons oor tetterden. Herinner je dat we vier dagen alleen maar vogels en ruisende bomen hadden gehoord – op de avond dat het dichtsbijzijnde dorp in de ban was van een huwelijksfeest na. Het leek niemand op te vallen dat een normaal gesprek niet mogelijk was. De leadzanger lachte ons enigszins ironisch toe nadat we hem hadden gevraagd om het volume bij te stellen.

Al snel na de maaltijd stond het echtpaar -maar gedeeltelijk vrijwillig- op de dansvloer om de Wals te dansen, net als op hun trouwdag 40 jaar geleden. Na deze formaliteit stond de jongere vrouwelijke generatie te trappelen om de dansvloer over te nemen. De voetjes van het kleine groepje vrouwen bleven lang in actie, terwijl ze lachend werden aangekeken door de oudere garde die het na de cumbia evergreens voor gezien hielden. De avond bracht nog een dance battle tussen de nichten en neven waar ratslagen en break dances niet gemeden werden. Ook werd ons opeens een metalen handvat in de hand gedrukt om zo in een cirkel elektrische stoten te ontvangen. Niets zo leuk als samen lijden en stoer doen. Normaal gesproken worden groepen vrienden ‘s avonds op terrassen overgehaald om vrijwillig én tegen betaling zich elektrische stroomstootjes te laten toedienen. Ik had het nog niet meegemaakt op een religieuze viering. Vermaak is heel cultuurgebonden. Maar overal is een eerste keer voor. En Mexicanen kunnen heel kunstig religie en het dagelijkse leven uit elkaar houden. In een andere hoek stonden dezelfde neven van het kerkkoor eerder op de dag naast ingehuurde trouabdours die zonder versterking Mexicaanse nummers speelden op hun gitaar. Helaas voor hen overstemden de neven en een enkele tante hun stemgeluid.

Op het moment dat we weer een leeg plekje in onze maag voelde, een paar uurtjes na het lunchbuffet, werd deze weer gevuld met een traditionele soep voor speciale gelegenheden: pozole. Deze soep, met varkensvlees, gedroogde maïskorrels en uiteraard chili pepers, wordt gegeten met toppings als avocado, ijsbergsla, ui en limoensap. De soep zou voor het eerst door de Azteken zijn bereid en zou vlees bevatten van slachtoffers. Het blijft altijd leuk om te referenen aan het oorspronkelijke recept op het moment dat iedereen klaar is om te eten. Voor het geval dit feitje met al de alcohol weggezakt was.

Even een moment van rust na uren van live muziek, dansen, en tientallen krioelende kinderen. Het perfecte moment om even een dieptegesprek aan te gaan met één van Alejandro’s ooms. Zijn oude Amerikaanse jeugdliefde kwam ter sprake – en dat was niet de eerste keer. Deze oom is de expert in mezcal, een drank die in sterkte niet afdoet aan z’n neef tequila. Ik vermoed dat hij al een paar glaasjes op had, aangezien hij zijn mooie herinneringen een paar keer herhaalde, ook al zat zijn vrouw en zijn kroost schuin tegenover hem. Ook herhaalde hij de volgende zin best vaak: ‘Het is er niet van gekomen op de één of andere manier’. Met een glans in zijn ogen vertelde hij me dat hij goed begrijpt waarom ik met een buitenlander verkeer. Voordat hij weer in herhaling kon vallen, viel ons oog op een andere oom die aan het dansen was in zijn eentje. Een weer andere oom zat in tranen het tafereel te aanschouwen omdat hij zijn broer nog nooit eerder had zien dansen. En dat nog wel op nummers van Dire Straits en The Creed.

Tegen de tijd dat kindeke Jezus 2018 jaar geleden werd geboren en daarna comfortabel in een kribbe lag, sliepen de overgebleven kindjes op het feest op plastic stoelen die bij elkaar geschoven waren. De volwassenen wensten iedereen -stuk voor stuk- een zalig kerstfeest. Veel familieleden besloten huiswaarts te gaan nadat we de dj hadden overtuigd om electronische muziek te draaien. Even wat slapen om zo morgen weer wat energie te hebben voor de recalentado. Op dezelfde plek, dezelfde genodigden en hetzelfde eten – maar dan opgewarmd.