Eén van de leukste activiteiten in Mexico is het aandoen van kleine dorpjes, waar stress en haast nog niet zijn uitgevonden en waar (stereo)typische macho’s met sombrero’s alle bankjes op het hoofdplein innemen. Dorpjes vlakbij grote steden worden veel bezocht in de weekenden en in vakanties. Mexicanen hebben zelfs een werkwoord verzonnen voor het fenomeen: pueblear (pueblo=dorp). De hele familie of het hele gezin propt zich in een auto (het liefst een afgeragde en afbladderende ‘oldtimer’ of een oversized SUV – die heel raar afsteekt tegen de bescheiden huisjes en winkeltjes). Als na een tijdje een parkeerplek is gevonden, struint de familie in een wel heel erg relaxed tempo (voor mij onmogelijk om ‘bij te houden’) rond in de dorpjes. Topattracties zijn de verrijdbare karretjes van waaruit maiskolven, quesadilla’s, en allerlei andere gerechten met tortilla’s en vlees (dan wel niet gefrituurd) omgetoverd worden.

Zo hebben wij in een weekend in oktober ook weer eens gepuebleard. Het dorpje in kwestie ligt op twee uur rijden van Morelia, in zuidelijke richting, net boven Tierra Caliente. Tierra Caliente is berucht om het drugsgeweld dat een aantal jaren geleden oplaaide en nu nog in mindere mate het gebied teistert. Daarnaast staat het ook bekend om de genadeloze hitte – zoals de naam al een beetje verklapt. In plaats van een ontspannende autorit door een mooi heuvelgebied waarbij we een middagje rondstruinen in het vooruitzicht hadden, moest het gaspedaal iets dieper worden ingedrukt. Het doel van het bezoek aan Tacámbaro was namelijk het geven van een praatje over cultuurverschillen aan de Technologische Universiteit daar.

Zoals in elk land de gewoonte is, was er een tijd afgesproken voor de presentatie. Eén uur ‘s middags zou op tijd genoeg zijn om na Alejandro’s werk de auto in te stappen en ruim op tijd in Tacámbaro te zijn. Echter, het is altijd lastig als je van iemand anders afhankelijk bent in Mexico. Zeker als je afhankelijk bent van de persoon wiens auto je nodig hebt om op de plaats van bestemming te komen. Mijn schoonvader begreep onze haast niet echt. Bovendien moesten Alejandro en zijn compagnon ook nog een reparatie uitvoeren voordat we weg konden. Dus we vertrokken om kwart over twaalf. Als jullie snel zijn met rekenen en goed hebben gelezen dan zouden we dus ruim een uur te laat komen. Deze rekensom maakte zelfs de jongens nerveus. Een uur te laat aankomen bij een presentatie die wij zelf moeten geven, gaat zelfs in Mexico te ver. Ik begon ‘m toch wel een beetje te knijpen op het moment dat Alejandro’s compagnon (die ook meeging) de docente aan de universiteit belde om de vertraging aan te kondigen. Dit gaat ze toch niet ok vinden? Of op z’n minst slaakt ze een diepe zucht.

Mis. Uiteraard was van niets van dat alles sprake. Het verhaal over de auto en de last minute reparatie zette alles behalve kwaad bloed. Er werd losjes voorgesteld dat we dan maar om twee uur moesten beginnen zodat we niet te hard hoefden te rijden. Het zou me niet meer moeten verbazen, maar dat doet het toch nog steeds.

Ik was aanvankelijk enigszins verbaasd toen wij gevraagd werden om een praatje te geven op de Technlogische Universiteit en ik ging ervan uit het de studenten waarschijnlijk weinig zou interesseren wat Nederlanders op brood eten voor het ontbijt. Gelukkig ging het verder dan een uitgebreide analyse over de verschillende gerechten die Nederland rijk is – wat mijn vrees was, aangezien Mexicanen ellenlang kunnen uitweiden over hun favoriete tacostalletjes en gerechten. Het geluk is dat Nederland geen rijke keuken heeft, wat ook haarfijn werd opgemerkt door een student die zich afvroeg of op de dia, gevuld met foto’s van pofffertjes, stroopwafels, drop, pannenkoeken en patat, ook echte maaltijden stonden of “zijn die (bitter)balletjes linksonderin een hele maaltijd?”.

De Technologische Universiteit van Tacámbaro is een kleine universiteit die 10 jaar geleden is opgezet door de staat om de jongeren te kunnen onderwijzen op heel verschillende vlakken:  bedrijfskunde, voedingskunde, IT, geologie en landbouwkunde. De veertig leerlingen die wij voor ons hadden studeerden allemaal bedrijfskunde, en velen willen voor een periode naar het buitenland. Voor veel jongeren is een bezoek aan het buitenland een droom die niet heel makkelijk te verwezenlijken lijkt. Een paar meiden in de klas bleken al kinderen te hebben en voor anderen is het lastig om het geld te verzamelen en/of hun ouders te overtuigen dat Europa echt niet zo onveilig is als het doet lijken. Europa is, nog meer dan de VS en Canada, de verre bestemming waarvan wordt gedroomd in Mexico.

Gaandeweg hebben we het gehad over de Nederlandse (werk)cultuur, demografie, geografie en het belang van technologie in het dagelijkse leven, en natuurlijk de penalty van Robben die eigenlijk geen penalty had moeten zijn. Toen we bij het thema van (overvolle) agenda’s waren aanbeland, heerste ongeloof over het feit dat je niet zomaar je moeder kunt opzoeken, of dat dat in ieder geval niet heel gebruikelijk is. Ik gebruikte m’n eigen moeder als voorbeeld: ik had haar best op kunnen zoeken toen ik nog in Nederland woonde, maar dikke kans dat ze er dan niet zou zijn omdat ze druk is met haar sociale contacten, vrijwilligerswerk en vakantie vieren. Vanaf dat moment begonnen de lieve gezichten van de universiteitsstudenten fronsen te vertonen. Nadat ik een tutorial had gegeven over het gebruik van de agenda, werd half glimlachend gevraagd of de dag dat je doodgaat ook ingepland wordt. De klas barstte in lachen uit en ik stond met een mond vol tanden.

Het voorbeeld dat je bij een bruiloft of verjaardag ook vaak de tijdspanne meegedeeld krijgt en je soms alleen uitgenodigd wordt voor een deel van de bruiloft zorgde voor veel oproer: “Mejor no voy!”/ “Dan ga ik liever niet!”. Verjaardagen, bbq’s, bruiloften of gewone familiebijeenkomsten duren hier vaak tussen de 4 en 12 uur, dus je kunt begrijpen dat de consternatie groot was.

De ene vraag na de andere werd gesteld en het leek alsof ze niet genoeg konden krijgen van al die rare anekdotes. “Guacamole kits met recept die je in de supermarkt kunt kopen: wat raar?!”. Deze verbazing had ik niet aan zien komen: wat is er handiger dan een kit met alles wat je nodig hebt, zodat je niet de groente-afdeling af hoeft te struinen?! Waarschijnlijk was dit de druppel na de verhalen over efficiënte Nederlanders die een agenda nodig hebben om bij te houden wat er allemaal gedaan moet worden. ‘Hebben ze ook al geen tijd om rustig wat groente uit te kiezen?’, zullen ze wel gedacht hebben. Dezelfde soort verbijstering was te merken toen we vertelden over de technologie van buienradar en 9292ov.nl. In een land waar de regen bijna altijd te voorspellen is in de drie maanden dat er regen valt, en het openbaar vervoer geen dienstregeling heeft, klinken deze applicaties erg vreemd in de oren.

In de pauze werd ik naar het schoolplein geëscorteerd door een lieve studente zodat we wat verkoeling konden opzoeken na de twee uur durende sessie. Een paar meiden kwamen naar me toe om even te kletsen. Hun openheid en oprechte interesse waren overduidelijk. Veel van de meiden leek het zo gaaf om voor een tijdje naar het buitenland te gaan en vroegen om tips en suggesties. Het resultaat van mijn eerste solo reiservaring naar Mexico deed ze glunderen en heeft ze hopelijk extra inspiratie gegeven. Ik werd lief toegelachen toen ik na een aanbeveling voor een festival mijn digitale agenda tevoorschijn haalde. Ze waren erg nieuwsgierig en hebben mijn ‘volle’ agenda bestudeerd. Ze kwamen toch tot de conclusie dat de leukste momenten in het leven de momenten zijn die niet gepland zijn. Hoe waar dat ook is, toch hoop ik dat ze wel een reisje naar het buitenland gaan plannen aangezien die zich normaliter niet echt spontaan voordoen.

Na de verplichte uitreiking van de oorkonde voor de klas, werden we als filmsterren gevraagd om op de foto te gaan met een paar studenten die ons heel erg lief bedankten voor de tijd en moeite die we hadden genomen om helemaal naar hun universiteit te komen. Met de oorkonde en lieve bedankjes op zak – en het ‘compliment’ dat ik net zo schattig praat als Barbie (?) – hebben wij de rest van het weekend kunnen genieten van in olie ondergedompelde quesadilla’s, zelfgemaakt ijs en gestoomde taco’s in de straten van Tacámbaro.